دو بیتی ها در لهجه هزاره ها

دو بیتی ها در لهجه هزاره ها

انسانها از زمانه‎های دور، احساسات درونی و عواطف و هیجانات قلبی خود را در زبان آهنگین و منظوم بیان کرده‎اند، زیر کلام موزون و آهنگین نسبت به کلام ساده تأثیر بیشتر داشته، و به همین لحاظ انسانها برای بیان عواطف و احساسات خود، از وزن و آهنگ بهره گرفته‎اند. یکی از بارزترین کلام موزون که شکل ساده و ابتدایی دارد، دو بیتی‎ها و یا به اصطلاح مردم نقاط مرکزی «چهار بیت» است، که همواره در دل مردمان چنگ زده و در ایام خوشیها و غم‎ها به آن متوسل شده‎اند و از دو بیتی‎ها برای زدودن یأس و نومیدی‎شان کمک گرفته‎اند.

ادامه نوشته

زبان گویای قلم

زبان گویای قلم

صفحات زرین تاریخ معاصر کشور بعد از سال 1357 با خون رنگین گردید و باغستانش به جرم داشتن گلهای خوشبو ویران شد و کوههایش به جرم داشتن گلهای لاله و گیاهان صحرایی، مملو از ماین و مواد انفجار گردید. که حتی بعدها شهرها و آبادیهایش هم به جزء مخروبه‎ها پیوست. میراث فرهنگی و آثار باستانیش که نماد تمدن کهن این مرز و بوم بود، گاه در پاکستان و گاهی هم در دیگر کشورها وسیله تجارت قاچاقبران گردید، و حتی کار به جایی کشید که تندیس بزرگترین مجسمه‎های جهان در بامیان آماج توپ و تانک قرار گرفت. اما آنچه باقی ماند سیاهی در روی ذغال است، که ثبت تاریخ معاصر این کشور گردیده است.

ادامه نوشته

مداخله ایران و شبکه های تبلیغاتی

مداخله ایران و شبکه های تبلیغاتی

افغانستان در چند دهه اخیر خصوصا بعد از سال 1357 و سالهای جهاد و مقاومت در برابر ارتش سرخ شوروی، بیشترین ضربه را کشورهای همسایه بر پیکره این کشور خسته از جنگ وارد نموده است، و با تأسف تا هنوز تحت عناوین مختلف این مداخلات ادامه دارد، مثلا ایران شبکه‎های مختلف تبلیغاتی را برای ایجاد گرفتاریها و ناراحتی‎های اجتماعی در افغانستان تمویل می‎کند، تا بتواند به سهولت به هدف‎های سیاسی خود برسد همان طوری که در گذشته هم یک عده از احزاب و حلقات و گروهک‎های سیاسی را تمویل مالی می‎نمود و برای آنان سلاح و تجهیزات نظامی آماده می‎ساخت، امروز هم متاسفانه یک عده تنش‎های امنیتی در افغانستان نتیجه مداخله‎های ایران است، چنانچه بارها رسانه‎ها هم به این مسئله پرداخته‎اند که ایران به صورت غیر مستقیم طالبان و مخالفان دولت را کمک می‎کند. در حالی که حقوق بین‎المللی آن قواعد و روابط که بین سازمان‎ها و دولت‎ها و نهادهای بین‎المللی است که آن قواعد و روابط شهروندان دولت‎ها را باهم تنظیم می‎کند و بر وفق آن هیچ کشوری حق ندارد، که علیه کشور دیگر به خاطر منافع سیاسی

ادامه نوشته

چگونگی تشبیه در اشعار ناصر خسرو

 چگونگی تشبیه در اشعار ناصر خسرو

نشر شده در مجله پیک عدالت

ناصر خسرو از آن جمله سخن‎پردازانی است که لقب حکیم برازنده اوست و در شعر و شاعری وی را سلطان تشبیه لقب داده‎اند، زیرا تشبیهات در اشعار ناصر خسرو از چنان زیبایی و گیرایی برخوردار است که خواننده به گونه تخیلی می‎تواند عنصر مشترک بین دو چیز (مشبه و مشبه به) را به آسانی گفت و درک کند، و یا به عبارت دیگر ناصر خسرو در بیان تشبیهات دست توانا، ذوق قوی و استعداد عالی دارد، که با ایجاد پیوند بین پدیده‎ها، آنها را به نحوی تخیلی قابل درک ساخته و به یک چیز دو و گاهی چند ایده و وجهه داده است که این ویژه‎گی در شعر ناصر خسرو باعث شده که کلام وی سیر طبیعی خود را بپیماید.

مثلا در بیت زیر چنین به نظر می‎رسد که ناصر خسرو از تشبیه استفاده نکرده است. اما با خواندن این بیت خواننده می‎فهمد که سرشار از صنعت تشبیه است.

اژدهایی پیشه دارد روز و شب با عاقلان

باز با جهال پیشه‎اش گربگی و راسوی

یعنی چون اژدها، چون گریه، چون راسوی

و یا در این بیت:

چون سنگ بدم، هستم امروز چو یاقوت

چون خاک بدم، هستم امروز چو عنبر

در بیت فوق سنگ و یاقوت در مصرع اول و خاک و عنبر در مصرع دوم مشبه به است «بدم» که با پسوند ضمیر فاعلی هم در مصرع اول و هم در مصرع دوم آمده، مشبه است یعنی «من چون سنگ بودم و امروز مثل یاقوت هستم و در مصرع دوم من (ناصر خسرو) چون خاک بودم و حال مثل عنبر خوشبو هستم.

ادامه نوشته

دو بیتی ها در لهجه هزاره ها

دو بیتی ها در لهجه هزاره ها

انسانها از زمانه‎های دور، احساسات درونی و عواطف و هیجانات قلبی خود را در زبان آهنگین و منظوم بیان کرده‎اند، زیر کلام موزون و آهنگین نسبت به کلام ساده تأثیر بیشتر داشته، و به همین لحاظ انسانها برای بیان عواطف و احساسات خود، از وزن و آهنگ بهره گرفته‎اند. یکی از بارزترین کلام موزون که شکل ساده و ابتدایی دارد، دو بیتی‎ها و یا به اصطلاح مردم نقاط مرکزی «چهار بیت» است، که همواره در دل مردمان چنگ زده و در ایام خوشیها و غم‎ها به آن متوسل شده‎اند و از دو بیتی‎ها برای زدودن یأس و نومیدی‎شان کمک گرفته‎اند.

دو بیتی‎ها (چهار بیت) همواره آویزه گوش‎های چوپانان و دهقانان و در کل مردان و زنان بوده و هست که حتی مرد و یا زنی را نمی‎توان یافت که در هنگام کار بالای مزرعه و یا در کوهها و دشتها، گاه و ناگاه ترانه‎های محلی و یا چهار بیت زمزمه نکرده باشند.

ادامه نوشته

زبان گویای قلم

زبان گویای قلم

صفحات زرین تاریخ معاصر کشور بعد از سال 1357 با خون رنگین گردید و باغستانش به جرم داشتن گلهای خوشبو ویران شد و کوههایش به جرم داشتن گلهای لاله و گیاهان صحرایی، مملو از ماین و مواد انفجار گردید. که حتی بعدها شهرها و آبادیهایش هم به جزء مخروبه‎ها پیوست. میراث فرهنگی و آثار باستانیش که نماد تمدن کهن این مرز و بوم بود، گاه در پاکستان و گاهی هم در دیگر کشورها وسیله تجارت قاچاقبران گردید، و حتی کار به جایی کشید که تندیس بزرگترین مجسمه‎های جهان در بامیان آماج توپ و تانک قرار گرفت. اما آنچه باقی ماند سیاهی در روی ذغال است، که ثبت تاریخ معاصر این کشور گردیده است.

پس وظیفه این قلم و مسوولیت این راقم در قبال این پیکره پاره پاره چیست؟ حال که چند سالی است به صورت نسبی نفس راحت‎تری کشیده است، پس در حق این خاک چه می‎توان انجام داد؟ در قدم نخست این قلم ساحت‎های گوناگون و اعمال شوم جنگجویان و تفنگ‎داران را مورد نقد قرار می‎دهد و برای این‎که مسوولیتی را  در راستای تاریخ معاصر کشور انجام داده باشد هیچ‎گاه نخواهد گذاشت که جنگسالاران به اعمال شوم‎شان سرپوش بگذارد. پس مسوولیت این قلم است که مداخلات کشورهای همسایه را افشا ساخته و جهت آگاه ساختن اذهان عامه و برای این‎که

ادامه نوشته